BIBLIOTEKA PUBLICZNA MIASTA I GMINY UZDROWISKOWEJ Muszyna

Historia i współczesność

1 października 1997 r. Biblioteka Miejska w Muszynie obchodziła 50-lecie działalności w Polsce powojennej. W rzeczywistości tradycje czytelnicze w Muszynie sięgają lat dziewięćdziesiątych XIX wieku, kiedy w Galicji poeta Adam Asnyk założył Towarzystwo Szkoły Ludowej mające za zadanie krzewienie oświaty wśród ludu. Towarzystwo organizowało kursy nauki pisania i czytania dla dorosłych, analfabetów, zakładało domy ludowe, biblioteki i czytelnie. Koło w Nowym Sączu było jednym z pierwszych Kół TSL założonych w Galicji, które krzewiło idee Towarzystwa na terenie powiatu nowosądeckiego. W kwietniu 1893 roku powstało w Muszynie Koło TSL, a przy nim założono czytelnię. Na egzemplarzu "Pana Tadeusza" z 1898 r. zachował się odcisk pieczątki: "Czytelnia Ludowa w Muszynie", a w protokołach Ochotniczej Straży Pożarnej z Muszyny wzmianki o tym, że zebrania tej organizacji odbywały się w latach 90-tych w lokalu Czytelni. Rozkwit działalności muszyńskiego TSL przypada na lata 1910 - 1914. W Zarządzie Towarzystwa działali nauczycie, sędziowie, urzędnicy i księża. Czytelnia, nosząca wtedy nazwę Czytelni im. Władysława Jagiełły (zmiana patrona biblioteki miała związek z uroczyście w tym czasie obchodzoną rocznicą bitwy pod Grunwaldem) miała zarejestrowanych 161 książek i 28 czasopism. W depozycie trzymano i udostępniano przeszło 500 woluminów biblioteki parafialnej. Działalność Koła i czytelni się przerywają na czas I wojny światowej. Dla zabezpieczenia przed ewentualnymi zniszczeniami ksiądz Józef Gawor umieścił księgozbiór na plebani.
Wkrótce po zakończeniu działań wojennych w 1919 roku, działacze Towarzystwa Szkoły Ludowej wznowili działalność czytelni, nazywanej teraz Czytelnią im. Józefa Piłsudskiego w Muszynie. Podstawę zasobów biblioteki stanowił księgozbiór przechowywany przez okres wojny na plebani, oprócz tego każdy z członków założycieli zobowiązany został do oddania bibliotece własnych księgozbiorów, a także organizowania zbiórek na ten cel. Prężnie działające Koło TSL organizowało zabawy taneczne, festyny, kiermasze i wycieczki, czerpiąc z organizowania tych imprez spore dochody. Dość wspomnieć, że dochód netto za 1928 r. wyniósł przeszło 4.300 zł. Za uzyskiwane w ten sposób pieniądze zakupiono wyposażenie oraz książki dla Czytelni, opłacono orkiestrę zdrojową, wynagradzano sprzątaczkę i kupiono opał. Dyżury w Czytelni członkowie Towarzystwa pełnili społecznie.
Po 1934 r. Czytelnia ponownie zmieniła nazwę, tym razem na "Czytelnię im. Tadeusza Kościuszki". Do 1936 r. jej siedzibą była szkoła powszechna, potem księgozbiór przeniesiono do prywatnego domu przy ul. Kościelnej. W 1939 roku
w bibliotece zinwentaryzowanych było ok. 3000 woluminów.
Wkrótce po opuszczeniu przez Niemców Muszyny, w styczniu 1945 roku na posiedzeniu Rady Pedagogicznej Szkoły Powszechnej w Muszynie, postanowiono powołać Miejską Bibliotekę z siedzibą w szkole. Organizację tej placówki powierzono Janinie Janiszewskiej, kierowniczce czytelni do 1939 r. Podstawę księgozbioru stanowiły książki zebrane od mieszkańców, pochodzące z przedwojennej "Czytelni im T. Kościuszki", oraz bibliotek innych organizacji działających przed wojną w mieście (m.in. biblioteki Stowarzyszenia Haszahar, Biblioteki Komisariatu Straży, Powiatowej Biblioteki Nauczycielskiej w Muszynie i Biblioteki Szkoły Powszechnej).
Ogólnodostępna czytelnia działała przy szkole powszechnej w latach 1945 do 1947. 17 kwietnia 1946 roku ogłoszony został "Dekret o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi". Był to pierwszy i ważny akt prawny zapewniający finansowe i organizacyjne podstawy dla tworzonej sieci bibliotek publicznych. Na podstawie "Dekretu o bibliotekach", w 1946 r. przeprowadzono inwentaryzację czytelni oraz księgozbiorów różnych organizacji społecznych działających w tym czasie na Sądecczyźnie, a następnie opierając się na istniejących księgozbiorach w 1947 roku powołano na terenie powiatu 5 miejskich bibliotek, w tym Miejską Bibliotekę Publiczna w Muszynie, z siedzibą w budynku byłego sądu grodzkiego
z księgozbiorem liczącym 1308 woluminów. Pierwszą kierowniczką biblioteki została Janina Rybiańska. W latach 1951 do 1956 biblioteka była mało znaczącą instytucją kulturalną w Muszynie. Przyczyną tego stanu były fatalne warunki lokalowe i częste zmiany personelu biblioteki. Nowy etap w działalności biblioteki zaczął się w 1956 roku, kiedy kierowniczką biblioteki mianowano Wandę Bernasik, absolwentkę kursów bibliotekarskich, oraz zatrudniono Wandę Hoffmanową, która po roku, po rezygnacji z zajmowanego stanowiska przez dotychczasową kierowniczkę, została kierownikiem Miejskiej Biblioteki Publicznej i była nią do odejścia na emeryturę w 1972 r. Trzy lata ciężkiej pracy nad uporządkowaniem księgozbioru i przygotowaniem nowego lokalu zaowocowały utworzeniem placówki kulturalnej właściwie i wzorcowo (jak na owe lata) spełniającej swoje zadania. Lata 1958 do 1962 to okres szczególnej aktywnej działalności kulturalnej. Biblioteka miała w tym czasie bardzo dobre warunki lokalowe, dużą wypożyczalnię i czytelnię. Przy bibliotece działał klub dyskusyjny, organizowano spotkania autorskie i prelekcje. Księgozbiór biblioteki wzbogacił się o atrakcyjne książki, kupowane dzięki działalności Towarzystwa Przyjaciół Biblioteki. W 1962 roku wznowiono działalność sądu rejonowego w Muszynie, i wkrótce zaczęły się problemy z lokalizacją biblioteki. Niebawem dostała nakaz eksmisji do budynku Domu Zdrojowego i dopiero interwencja władz Powiatowej Rady Narodowej spowodowała, że bibliotekę pozostawiono w budynku sądu, przenosząc ją do innego, znacznie mniejszego lokalu, w którym pozostawała do 1990 roku, w ogromnej ciasnocie. Na szczęście, był to okres, kiedy nie brakowało środków na zakup książek i biblioteka była bardzo dobrze zaopatrzona w nowości wydawnicze.
Wcześniej, bo w 1974 r. w związku ze zmianami administracyjnymi kraju, w Muszynie powstała Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy, w skład, której weszła Miejska Biblioteka Publiczna I dawne Biblioteki Gromadzkie z Powroźnika i Żegiestowa. Zwiększył się zakres obowiązków byłego kierownika Miejskiej Biblioteki Publicznej, a obecnie dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy o nadzór organizacyjny i merytoryczny i finansowy nad wszystkimi placówkami sieci w skład której weszły: Centrala z siedzibą w Muszynie; filie w Muszynie ul. T. Kościuszki, w Powroźniku, Żegiestowie, oraz kilka punktów bibliotecznych.
Kolejny etap w działalności Biblioteki zaczął się w 1990 roku. W końcu 1989 roku Naczelnik Miasta i Gminy Janusz Ruchałowski i jego zastępca Kazimierz Gościński podjęli decyzję o przekazaniu na potrzeby biblioteki w Muszynie dwóch lokali w budynku urzędu po zlikwidowanej restauracji i sklepie, przeznaczono je na bibliotekę dla dorosłych i filię dla dzieci i młodzieży. W maju 1990 r., po gruntownym remoncie pomieszczeń przeprowadzonym ze środków Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego w Nowym Sączu, do wyposażonych przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną oraz Sąd Rejonowy w Muszynie, który wreszcie pozbył się kłopotliwego lokatora wprowadziła się Biblioteka dla Dorosłych, oraz nowo utworzona Filia Dla Dzieci i Młodzieży z księgozbiorem wyodrębnionym z dawnej biblioteki i uzupełnionym zbiorami z zlikwidowanej filii z ul. T. Kościuszki. Pod koniec lat 90-tych, po kolejnych przeprowadzkach niektórych bibliotek, nastąpił wreszcie czas stabilizacji; Filię dla Dzieci i Młodzieży ulokowano w lokalu przedszkola na os. Piłsudskiego, Filie w Żegiestowie i Powroźniku, obecnie mieszczą się w budynkach szkół w tych miejscowościach. Można uznać, że mimo, kilku dość istotnych mankamentów, (lokal w suterenie narażony na zalewanie, kłopoty z ogrzewaniem), warunki lokalowe naszych placówek są niezłe. Minusem jest tylko brak środków na zakup książek i wyposażenia.
Kliknij na obrazku aby go powiekszyc
 

Wydatki z budżetu Miasta i Gminy Uzdrowiskowej w Muszynie na bibliotekę

 

Wydatki z budżetu Miasta i Gminy Uzdrowiskowej w Muszynie na bibliotekę

W latach:                  1996 * 1997 * 1998 * 1999 * 2000 * 2001 * 2002
Odpowiednio w %   1,09  * 0,95  * 0,83  * 0,80   * 1,01  * 0,81  * 0,47
 

Ostatnia dekada w historii naszej biblioteki ściśle związana jest z transformacją ustrojową państwa i przejęciem przez samorząd terytorialny zadań związanych z funkcjonowaniem instytucji kultury. Samorządy terytorialne przystąpiły do odrabiania wieloletnich zaniedbań w infrastrukturze komunalnej. Z jednej strony skromne budżety gmin, z drugiej ogrom prac do zrealizowania zgłoszonych przez społeczności lokalne, spowodowały konieczność szukania oszczędności
w działalności gmin, (a najłatwiej oszczędza się niestety na kulturze). W naszej gminie ograniczenie dotacji na działalność bibliotek spowodowała znaczne zmniejszenie pracowników merytorycznych, dramatycznie ograniczono ilość zakupionych nowości wydawniczych, i zupełnie zaniechano zakupu sprzętu i wyposażenia. Tylko dzięki prywatnym darczyńcom, biblioteki wyposażone zostały w sprzęt i programy komputerowe, a każdego roku w znaczne ilości nowych książek. Nie możemy pominąć wielkiego wsparcia jakiego udziela nam, zakupując wyposażenie i przekazując pieniądze na zakup książek Starostwo Powiatowe przez Powiatową Bibliotekę Publiczną z siedzibą w Starym Sączu, oraz Wojewódzka Biblioteka Publiczna. Są to kwoty znaczne, i bez nich biblioteka nie mogłaby kupić tak bardzo potrzebnych dla uczącej się i studiującej młodzieży książek naukowych. Podstawowe zadania biblioteki wynikają z zasady, iż biblioteka publiczna jest ogólnie dostępną dla wszystkich obywateli kraju placówką biblioteczną. Do jej zadań podstawowych należy zatem:
 

• Dostarczanie wiedzy ogólnej za pośrednictwem zgromadzonych zbiorów

Zakupiono 1520 nowych książek

• Upowszechnianie czytelnictwa książek i czasopism przez odpowiednią działalność propagandową

Liczba czytelników zarejestrowanych: 2 538
Odwiedziny w wypożyczalniach i czytelniach: 29 045
Wypożyczenia książek i czasopism: 47 871
Książki i czasopisma udostępnione w czytelniach: 9 155
Ilość udzielonych informacji bibliotecznych i innych: 6 282

• Wspomaganie w kształceniu ogólnym i zawodowym
   
• Kształtowanie kultury społeczeństwa przez rozpowszechnianie przekazów artystycznych oraz kontakt z instytucjami i organizacjami kulturalnymi

Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Uzdrowiskowej w Muszynie wykonuje swoje statutowe zadania przy pomocy sieci bibliotek, w skład których wchodzą:

• Centrala w siedzibą w Muszynie dyrektor Sylwia  GACEK
  tel. (18) 471 41 14, e-mail: biblioteka@muszyna.pl
  Czynna: pon.: 9.00 -16.00; wt., śr., piąt.: 10.00 -18.00; sob.: 9.00 -15.00 / czw. praca wewn./
  
• Filia dla Dzieci i Młodzieży w Muszynie kierownik Wanda CZUBA
  Czynna: pon., wt., śr., piąt.: 11.00 - 17.00 / czw. praca wewn. / tel. (18) 471 44 54
  
• Filia w Powroźniku kierownik Anna OLEKSY
  Czynna czw., piąt.,: 13.00 - 18.00 , sob.: 9.00 - 13.00
  
• Filia w Żegiestowie kierownik Bożena SZCZEPANIAK
  tel. (18) 471 72 13
  Czynna: wt. , śr. piąt.: 10.00 - 17.00, sob., : 9.00 - 13.00